यार्सागुम्बा र यसको महत्व

Dr. Ram Bdr Bohara
डा. राम बहादुर बोहरा

यार्सागुम्बा भनेको हिमाली भेकमा पाइने ढुसी र झुसिल्किरा एकै ठाउँमा जोडिएर रहेको बस्तु हो । यसमा ढुसी र झुसिल्कीरा परस्परमा आश्रित भएका हुन्छन् । यार्सागुम्बाको जीवनचक्रका सम्बन्धमा बनस्पतिविदहरूका अनुसार यो ६ महिना किरा र ६ महिना बनस्पति भएर रहन्छ । त्यसरी हेर्दा बनस्पति जीवित रहे प्राणी मर्ने र प्राणी जिवित रहे बनस्पति मर्ने हुन्छ ।

जमिनमा रहेका पुराना यार्सागुम्बाबाट हावामा प्रशस्त बीऊहरू फैलिरहन्छन् । यी बीऊहरू एक प्रकारका पुतली, झुसिल्कीराको शरीरमा टाँसिन्छन् र त्यहीँ उम्रन्छन् । यी बीऊहरू उम्रेपछि यिनका जराहरू झुसिल्कीराको शरीरमा फैलन्छन् त्यस समयसम्म झुसिल्कीरा हिडडुल गरिरहेकै हुन्छ । यसरी यो बनस्पतिको जराहरूले झुसिल्कीरालाई पुरै ढाक्दै गएपछि झुसिल्कीरा जमिनभित्र गएर मर्छ ।

झुसिल्कीरा जमिनमा मरिसकेपछि बनस्पतिले आफ्नो आहारा त्यही झुसिल्कीराको शरीरबाट लिन्छ र बनस्पति विकसित हुन्छ अर्थात माटोमाथि जिवित रहन्छ माटोमुनि मर्छ । माटोमाथिको बनस्पति माटोमुनिको प्राणीको टाउकोबाट पलाएको हुन्छ यसको रङ्ग कालो हुन्छ जसको टुप्पोमा साना-साना प्वालहरू हुन्छन् ती प्वालभित्र लामा-लामा थैला हुन्छन् र प्रत्येक थैलामा मसिना-मसिना लामा-लामा बीऊ हुन्छन् ।

यार्सागुम्बाको प्रयोग कामोत्तेजक औषधि तथा स्मरण शक्तिवर्द्धक औषधिको रुपमा प्रयोग गरेको कुरा विभिन्न पुस्तकहरूमा उल्लेख भएको पाइन्छ । तर यसलाई औषधिको रुपमा त्यतिमा मात्र प्रयोग गरिने कुरा नेपालको आयुर्वेदिकले मान्न तयार छैन । उहाँहरूका अनुसार यस बाहेक अन्य औषधिमा पनि यार्सागुम्बाको प्रयोग गरिन्छ । यार्सागुम्बा पाइने ठाउँका मानिसहरूका अनुसार यार्सागुम्बा रक्तश्राप रोक्न, काटेको घाउ चाँडै निको पार्न, रगतमासी निको पार्न तथा शरीर दुखेमा पनि यसलाई पिसेर धुलो बनाई खाने गरिन्छ ।

*डा. राम बहादुर बोहरा नेपाल वैकल्पिक चिकित्सा विकास परिषद नवलपरासीको अध्यक्ष तथा आयुर्वेद डाक्टर हुनुहुन्छ ।

यो पनि पढनुहोस्

जिरा र यसको प्रयोग

स्याउ र यसको फाइदाहरु

स्याउ
Dr. Ram Bdr Bohara
डा. राम बहादुर बोहरा

अध्ययनका अनुसार दैनिक स्याउ खाँदा स्वस्थ महिलाको यौन क्षमता बढ्छ । स्याउमा पोलिफेनाल्स र एन्टीआक्सिडेन्ट हुने गर्दछ । जसले यौनअंगमा रक्तप्रवाह बढाउन सहयोगगर्दछ । यसबाट महिलामा कामोत्तेजना थप बढाउने गर्दछ ।

यो निर्णयमा पुग्नका लागि शोधकर्ताहरुले इटालीमा १८ देखि ४३ वर्ष उमेर समूहका ७३१ जना स्वस्थ महिलामा अध्ययन गरेका थिए । अध्ययनमा महिलाहरुले ‘महिला यौन क्षमता सूचकांक’ (एफएसएफआई) भरे, जसमा यौन फंक्शन, सेक्स्युअल फ्रिक्वेन्सी, सम्भोग, ल्युब्रिकेशन र समग्र यौन सन्तुष्टिका बारेमा प्रश्न सोधिएको थियो ।

शोधकर्ताहरुले पाए कि जुन महिलाले हरेक दिन एक वा दुई स्याउ खाने गरेका थिए, उनीहरुको ल्युब्रिकेशन र ओभर अल सेक्स्युअल फंक्शन बढी उत्तम थियो । स्याउमा फ्लोराजिन पनि हुने गर्दछ जुन एउटा आम फिस्टेस्ट्रोजेन हो । यो संरचनात्मक रुपबाट एस्ट्राडियोलजस्तै हुने गर्दछ । एस्ट्राडियोल महिला सेक्स हर्मोन हो जसले कामुकता बढाउन सहयोग गर्छ । (एजेन्सी)

*डा. राम बहादुर बोहरा नेपाल वैकल्पिक चिकित्सा विकास परिषद नवलपरासीको अध्यक्ष तथा आयुर्वेद डाक्टर हुनुहुन्छ ।

यो पनि पढनुहोस्

दैनिक भोजन गर्ने खानेकुराहरुको फाईदा

पाठेघरको मुखको क्यान्सर र यसको उपचार

पाठेघर
Dr. Ram Bdr Bohara
डा. राम बहादुर बोहरा

पाठेघरको क्यान्सर अन्तर्गत पाठेघरको मुखको क्यान्सर तथा पाठेघरको भित्रपट्टिको क्यान्सर प्रमुख हो । ह्युमन प्यापिलोमा भाइरसका कारणले पाठेघरको मुखको क्यान्सर भएको पाइन्छ । यसका साथै धेरैजना पुरुषसँग यौनसम्पर्क राख्ने, सानो उमेरमा धेरै सन्तान जन्माउने महिलामा पनि यो क्यान्सर हुनसक्छ । जब पाठेघरमा असामान्य कोषहरू अनियन्त्रित रूपमा वृद्धि हुन्छन्, तब पाठेघरको क्यान्सर हुन्छ । डिम्बाशयको क्यान्सर र पाठेघरको मुखको क्यान्सरपछि पाठेघरको क्यान्सर नै प्रजनन प्रणालीको क्यान्सरबाट हुने मृत्युको तेस्रो कारक तत्त्व हो ।

महिला प्रजनन प्रणाली अत्यन्तै संवेदनशील, परविर्तनशील, हर्मोन तथा रसायनहरूको तीव्र प्रभावयुक्त हुने भएकाले पाठेघरको क्यान्सर बाहेक योनीको क्यान्सर, योनीद्वारको क्यान्सर, पाठेघरको मुखको क्यान्सर र डिम्बाशयको क्यान्सर पनि विद्यमान छन् । चेतनाको अभाव, आर्थिक-सामाजिक अवस्था तथा लाजका कारण धेरै महिलाहरू नियमित रूपमा प्रजनन प्रणालीको जाँच गर्दैनन्, जसले गर्दा उपचारको प्रभावकारतिा कम र मृत्युदर बढी हुन्छ।

रोकथाम

१. नियमित स्वास्थ्य परीक्षण गर्ने ।
२. तौल घटाउने ।
३. सन्तुलित आहारको सेवन गर्ने ।
४. कम चिल्लो र बढी रेसायुक्त खाना खाने ।
५. धुम्रपान नगर्ने ।
६. नियमित व्यायाम गर्ने ।
७. तल्लो पेटको संक्रमण समयमै उपचार गर्ने ।
८. स्वस्थ, मर्यादित एवं सुरक्षित यौन अभ्यास गर्ने ।
९) अवैज्ञानिक उपचारमा समय नष्ट गरेर सुरुको अवस्थालाई गम्भीर अवस्थामा नपुर्‍याउने ।
१०) चिकित्सकको सल्लाह अनुरूप पाठेघरको शल्यक्रिया गरी हटाउने ।

उपचार

सवैभन्दा पहीलो उपचार भनेको स्वास्थ्यमा ध्यान दिनु र योग्य अनुभवी चिकित्सक संग समय समयमा पाठेघर जाच गराउनुपर्छ । सफाईमा ध्यान दिने, पौष्टिक आहारको सेवन गर्ने ।

*डा. राम बहादुर बोहरा नेपाल वैकल्पिक चिकित्सा विकास परिषद नवलपरासीको अध्यक्ष तथा आयुर्वेद डाक्टर हुनुहुन्छ ।

यो पनि पढनुहोस्

दैनिक भोजन गर्ने खानेकुराहरुको फाईदा

ल्वाङ र यसको उपयोगिता

Dr. Ram Bdr Bohara
डा. राम बहादुर बोहरा

ल्वाङमा युजेनल नामक तत्व हुन्छ, जसले धेरै प्रकारका स्वास्थ्य सम्वन्धी समस्याबाट मुक्त हुन मद्दत गर्छ । ल्वाङको असर तातो हुने भएकाले चिसो वा रुघाखोकी लागेमा पानीमा उमालेर पिउँनाले फाइदा गर्छ । जान्नुहोस्, ल्वाङका यस्ता छन फाइदाहरु :

एसिडिटी

ल्वाङ खाने गर्नाले मुखमा ‘सेलाइवा’ बढी उत्पादन हुन्छ, जसले खानालाई राम्ररी पचाउन सघाउँछ र पेटमा एसिडिटीको समस्या हुँदैन ।

मुटुको समस्या

दिनमा एउटै मात्र ल्वाङ चबाउनले पनि कोलेस्ट्रोलको मात्रा कम गर्न सघाउँछ । यसले मुटु सम्वन्धी समस्याबाट बचाउँन मद्दत गर्छ ।

रोगसँग लड्ने क्षमता

यदि खानामा ल्वाङलाई पनि मिसाउनु भएको छ भने शरीरलाई रोगसँग लड्ने क्षमता बढ्छ र तपाई धेरै रोगहरुबाट बच्न सक्नुहुन्छ ।

अनुहारमा चमक

दिनमा दुई पटक ल्वाङ हालेको चिया पिउनाले अनुहारमा चमक बढ्छ ।

नरम छाला

ल्वाङमा पाइने ‘एन्टीओक्सिडेन्ट्सले छालालाई नरम र चमकिलो बनाइराख्न मद्दत गर्छ ।

कमजोरी भगाउँछ

यसमा ‘पोटासियम’ हुन्छ, जसले कमजोरी भगाउने र तुरुन्तै ऊर्जा दिन्छ ।

आँखाका लागि

अधिक मात्रामा पाइने भिटामिन ए ल्वाङले आँखाको ज्योति कायम राख्न मद्दत गर्छ ।

दाँत दुखाई

ल्वाङमा पाइने ‘एन्टी इफ्लेमेटरी’ गुणले दातको दुखाईलाई कम गर्न मद्दत गर्छ ।

पिनास

यसमा ‘युजेनल’ पाइन्छ । बिहान–बेलुका ल्वाङको चिया पिउनाले पिनासको समस्याबाट राहत पाउँन सकिन्छ ।

*डा. राम बहादुर बोहरा नेपाल वैकल्पिक चिकित्सा विकास परिषद नवलपरासीको अध्यक्ष तथा आयुर्वेद डाक्टर हुनुहुन्छ ।

यो पनि पढनुहोस्

जिरा र यसको प्रयोग

जिरा र यसको प्रयोग

Dr. Ram Bdr Bohara
डा. राम बहादुर बोहरा

जिरालाई सामान्यतया मसलाको रुपमा प्रयोग गरिन्छ । यसलाई पानीमा उमालेर नियमित पिउँदा स्वास्थ्यको लागि निकै फाइदाकारी सावित हुन्छ । यसमा हुने एन्टीअक्सिडेन्ट्स, आइरन, कपर, पोटासियम र म्याग्नेसियले शरिरलाई धेरै समस्याबाट बचाउँछ ।

जिरा प्रयोग

१. जिरा पानीले एसिडको असरलाई कम गर्दछ । दैनिक बिहान खाली पेटमा पिउनाले पेट फुल्ने र एसिडिटीको समस्या कम हुन्छ ।

२. जिरा पानीले रगत प्रवाह ठिक राख्दछ । साथै हात खुट्टा बाँउडिने समस्या कम गर्छ ।

३. शरिरको अशुद्धी बाहिर निकाल्न मद्धत गर्छ । यसले शरिरलाई डिटक्सीफाइ गर्न सहयोग गरि विभिन्न रोगबाट बचाउँछ ।

४. जिरा पानीले पाचन प्रक्रिया सहज बनाउँछ, कब्जियतबाट बचाउँछ ।

५. जिराको पानीमा आइरन प्रशस्त पाइन्छ । यसले रगतमा हेमोग्लोबिनको मात्रा बढाउँछ । शरिरमा हुने रगतको कमीको समस्या टाढा राख्छ ।

६. जिरा पानीले टाउको दुख्ने समस्यामा कमी ल्याउँछ ।

७. जिरा पानी नियमित पिउँदा शरिरमा बोसोको मात्र सन्तुलित हुन्छ । शरिरको तौल घटाउँन मद्धत गर्छ ।

*डा. राम बहादुर बोहरा नेपाल वैकल्पिक चिकित्सा विकास परिषद नवलपरासीको अध्यक्ष तथा आयुर्वेद डाक्टर हुनुहुन्छ ।

यो पनि पढनुहोस्

चना र यसका फाइदाहरू

क्यान्सर रोकथाममा मकै

क्यान्सर रोकथाममा मकै
Dr. Ram Bdr Bohara
डा. राम बहादुर बोहरा

क्यान्सर नहोस भन्न चाहनुहुन्छ भने मकै खाने गरौं । कर्नेल विश्वविद्यालयमा गरियको एक अध्यनले मकैमा एंटीऑक्‍सीडेंटको स्रोत रहेको प्रमाणित गरेको छ । यही स्रोतका कारण क्यान्सरमा उत्पादन हुने फ्रि रेडिकल (free radicals) संग लड्दछ । अन्य खाद्य पदार्थमा भन्दा यस्मा वढी एंटीऑक्सिडेंट (antioxidant) भएकाले राम्रो फाइदा हुने देखिन्छ ।

मकैमा एंटी-कार्सिनोजेनिक (anti-carcinogenic) एजेंट पनि पाइन्छ जस्ले स्तन र लिभर क्यानसरको ट्यूमरसंग लड्ने क्षमता पैदा गराउदछ । विभिन्न प्रकारको क्यान्सरको प्रभावलाई एंटीऑक्‍सीडेंट (antioxidant) को साहेताले कम गर्न सकिन्छ ।

*डा. राम बहादुर बोहरा नेपाल वैकल्पिक चिकित्सा विकास परिषद नवलपरासीको अध्यक्ष तथा आयुर्वेद डाक्टर हुनुहुन्छ ।

यो पनि पढ्नुहोस्  

धतुरो र यसको उपयोगिता

धतुरो र यसको उपयोगिता

धतुरो
Dr. Ram Bdr Bohara
डा. राम बहादुर बोहरा

धतुरोलाई धेरैले नशालु वनस्पतिका रूपमा मात्र बुझेको पाइन्छ तर आयुर्वेदमा यसलाई एउटा अति गुणकारी औषधि मानिएको छ । पूर्वीय (भारतीय) संस्कृतिमा यसलाई भगवान शिवको प्रिय नशाको रूपमा पनि लिइएको पाइन्छ । संस्कृतमा त यसको नाम नै शिवशेखर भनिन्छ ।

प्राचीन विष विज्ञान – ‘अगदतन्त्र’मा धतुरोलाई उपविष भनिएको छ। विष जत्तिकै खतरनाक नभएपनि विष जस्तै काम गर्ने क्षमता भएकाले धतुरोलाई उपविष भनिएको हो । आयुर्वेदमा धतुरोलाई शुद्ध गरी गुणकारी औषधिमा परिणत गरिन्छ । सुतशेखर रस, धतुराक्षार, कनक आसव, त्रिभुक्नकीर्ति रस, प्रलापान्तक रस, कनकसुन्दर रस, उन्माद गजाङकुश रस र ग्रन्धिशोध निवारिका वर्तिका जस्ता आयुर्वेदिक औषधि धतुरोबाटै तयार पारिन्छ।

क्यान्सरको दुखाइ कम गर्ने एलोपेथिक औषधिमा पनि यी लागु औषधको मात्रा मिलाइएको छ । चिकित्सा विज्ञानले यी जडीबुटीलाई औषधिका रूपमा व्याख्या गरे पनि सीधै खान प्रेरित गरेको छैन । धतुरो सीधै सेवन गर्दा सुरुमा शरीर लट्ठ पार्ने र निरन्तरको सेवनले ‘एडिक्सन’ गराउँछ ।

क्यान्सरको दुखाइ कम गर्ने एलोपेथिक औषधिमै यस्ता लागुऔषध प्रयोग गरिएको छ । एक डोजमा १२५–२२५ मिलिग्रामसम्म दिन सकिन्छ । दीर्घकालमा यस्ता औषधि सेवन गर्नु स्वास्थ्यका लागि ठीक हुँदैन । ‘लाइफ लङ’ सेवनले औषधिकै ‘एडिक्सन’हुन सक्छ ।

धतुरो के केमा प्रयोग गर्न सकिन्छ

१. कुकुरले टोकेकोमा (Daturo on dog bites)

धतुराको पात निचरेर रातो खुरसानी मिलाएर टोकेको ठाउँमा लगाउनाले निको हुन्छ बिष फैलिनबाट रोकिन्छ ।

२. दांत का दुखेमा धतूरो( Daturo in toothache)

धतुराको विउ ठुलो मानीसको दाँत दुखेमा पिसेर राखिदिनु ठिक हुन्छ ।

३. दमको रोगले चापेमा (Daturo intake when asthma attacks)

जस्तोसुकै अवस्थाको दम तुरुन्त निको बनाउन धतुराको सुकेको पात, अजवाईन र सोफ सवै मिलाएर चुरोट जस्तै बनाएर राख्ने । आवश्यकताको समयमा प्रयोग गर्ने यसले Asthalin inhaler जस्तै काम गर्दछ ।

४. गर्भपात रोक्नु परेमा धतूरो (Daturo to stop abortion)

धतुरोको जरालाई राम्रो योग पारेर जरा ल्याउने र धुपाएर कम्मरमा बाध्ने ठिक हुन्छ ।

*डा. राम बहादुर बोहरा नेपाल वैकल्पिक चिकित्सा विकास परिषद नवलपरासीको अध्यक्ष तथा आयुर्वेद डाक्टर हुनुहुन्छ ।

यो पनि पढ्नुहोस्  

तुलसी र यसको महत्व

मधुमेह (Diabetes) र यसको उपचार

मधुमेह
Dr. Ram Bdr Bohara
डा. राम बहादुर बोहरा

मानसिक तनाव, खानपानमा पश्चिमाकरण, शारीरिक परिश्रमको कमी लगायतका कारणले नेपालमा मधुमेह रोगीको संख्या बढ्दो छ । हरेक नोभेम्बर १४ तारिखमा विश्वभर मधुमेह दिवस मनाइन्छ । नेपालमा पनि करीब २५ लाख जनसंख्या मधुमेहबाट प्रभावित भएको आकलन गरिसकिएको छ । नेपालमा मधुमेहबाट प्रभावित २५ लाखमध्ये करीब ९७ प्रतिशत वयस्क उमेरका छन् ।

मधुमेह शरीरमा चिनीको मात्रा धेरै भएर विभिन्न लक्षण देखाउने रोग हो । रगतमा चिनीको मात्रा १८० मि.ग्रा.र डि.लभन्दा (स्वास्थ्य मानिसमा ६० देखि १४० मि.ग्रा) बढी भएमा मृगौलाले चिनी पिसाबमा फालिदिन्छ र मृगौला बिरामी हुन सक्छ ।

मधुमेह तीन प्रकारका हुन्छन्:

टाइप १ – इन्सुलिनको अभावमा

मधुमेह प्याङ्क्रियाज ग्रन्थीबाट निस्कने हर्मोन इन्सुलिनसँग सम्बन्धित छ । इन्सुलिनको उत्पादन बन्द भएमा वा इन्सुलिन उत्पादन गर्ने कोषमा क्षति भएमा टाइप १ मधुमेह हुन्छ । टाइप १ मधुमेह इन्सुलिन हर्मोनको गलत क्रियाकलाप एवं इन्सुलिन हर्मोनको निष्क्रियताबाट हुन्छ । जस्तो कि इन्सुलिन हर्मोन कलेजो मांसपेशी एवं दिमागको कोषको कार्यमा निष्प्रभावी सावित हुने गर्छ ।

अत्यधिक मोटा व्यक्तिहरू, मद्यपानको सेवन सधैं गर्ने, प्याङ्क्रियज ग्रन्थिको रोग लागेका, मधुमेहको वंशानुगत रोग भएका व्यक्ति तथा तिनका सन्तति, केही औषधिहरू एवं अन्य रोगसँगै अथवा अन्य रोगको उपचारसँगै आइलागेका समस्याबाट मधुमेह हुने गर्छ । मधुमेह रोग लागेका बिरामी यदि टाइप १ भएमा दुब्लो शरीर भएको, तीस वर्षभन्दा कममा नै रोग देखिन सक्छ ।

टाइप २ – इन्सुलिन कार्य क्षमतामा ह्रास आउनाले

टाइप २ मधुमेहका बिरामीहरू ४० वर्ष नाघेका, शरीरको वजन बढी भएका (मोटा) एवं अल्छी व्यक्ति हुन्छन् । मधुमेहका रोगीहरूलाई अत्यधिक मात्रामा तिर्खा लाग्ने, भोक असाध्यै लाग्ने तर शरीरको वजन भने घट्दै जाने हुन्छ । रातमा बारम्बार पिसाब गर्न उठ्नुपर्ने तथा अत्यधिक पिसाब लाग्ने गर्छ ।

शरीरमा चिनीको मात्रा अत्यधिक हुने, पिसाब जाँच गराउँदा पिसाबमा चिनी देखिने, किटोन पदार्थ (हानिकारक पदार्थ) जम्मा हुने, शरीरमा अम्लीयपन ज्यादा हुने र बिरामी बेहोस हुने गर्छन् । सबै बिरामीमा लक्षण देखिनुपर्छ भन्ने छैन । कोही मानिसमा रगत जाँच गर्दा मधुमेह पत्ता लाग्छ । ती मानिसमा कुनै लक्षण नहुन पनि सक्छ ।

टाइप ३ – गेस्टेसनल डायबीटीज़

टाइप ३ को गेस्टेसनल डायबीटीज़ गर्भावस्थामा देखिन सक्छ ।

आज मैले होम्योपैथीक औषधि सीजीजियम- जम्बोलियम (syzygium-jambolanum Q) बाट कसरी उपचार गर्ने भन्नेबारे दिएको छु । यो औषधि जमुनाको फलबाट बनेको छ । जमुना हाम्रो जंगलमा लगाउन सके यस्ता बहुमुल्य हानीरहित औषधि निर्माण गर्न सकिने देखिन्छ ।

उपचार

सीजीजियम- जम्बोलियम (syzygium-jambolanum Q) – यो औषधि नियमित सेवन गर्नसके यो रोग निको हुन्छ । १०-१५ थोपा औषधि थोरै पानीमा राखेर दिनमा २ पटक खानु पर्दछ ।

औषधि पाइने ठेगाना

नवलपरासी : Bohara Homeopathic Pharmacy, Nawalparasi, Madhabindu – 078410029
काठमाडौं : 1. Joti Homeopathic Pharmacy, Dilli Bazaar – 9851070101
2. Rashmi Homeopathic Pharmacy, Thapathali – 014212956 मा सम्पर्क राखेर औषधि प्राप्त र सल्लाह लिन सक्नु हुनेछ ।

*डा. राम बहादुर बोहरा नेपाल वैकल्पिक चिकित्सा विकास परिषद नवलपरासीको अध्यक्ष तथा आयुर्वेद डाक्टर हुनुहुन्छ ।

यो पनि पढ्नुहोस्  

मधुमेह र यसका लक्षणहरु

डिप्रेसन किन हुन्छ ?

डिप्रेसन
Dr. Ram Bdr Bohara
डा. राम बहादुर बोहरा

डिप्रेसन अर्थात् दिग्दारी रोगले यतिवेला नेपालमा मात्रै होइन, विश्वभर नै आफ्नो प्रभाव बढाउँदै गएको छ । विश्व स्वास्थ्य संगठनको पछिल्लो तथ्यांकले संसारभर कुल जनसंख्याको १० प्रतिशतभन्दा बढी मानिसलाई डिप्रेसन भएको जनाएको छ । डिप्रेसन कम कडा खालको मानसिक रोग हो । अर्को शब्दमा दिग्दारी रोग हो। सधैँ दिग्दार देखिने अर्थात् निराश देखिने रोग हो । यो रोग कसरी सुरु हुन्छ भन्ने विषयमा केहिलाई जानकारी नहुन सक्छ । हामीले खाना खान्छौं बाच्नका लागि हरेक व्यक्तिको फरक बिचार हुन सक्छ । लामो अनुभवबाट डिप्रेसन हुनुको प्रमुख कारण सेक्समा सन्तुष्टि नहुनुलाई प्रमुख कारण हामीले लिएका छौं ।

कोही आर्थिक समस्या समाधान गर्न नसकेका कारणले पनि डिप्रेसन भएको छ । डिप्रेसनको उपचार औषधी मात्र होइन यसका लागि प्रमुख कारण हटाउन सकेमा ठूलो उपलब्धि हुनेछ । एउटा महिला डिप्रेसनको सिकार छन् भने के कारणबाट छन् बुझ्न सके औषधि नखाई समस्या समाधान गर्न सकिन्छ तर आजकाल औषधिलाई प्रधान मानिएको छ । लामो समय डिप्रेसनको औषधी खाइरहेको व्यक्तिले बिचमा औषधी छोड्छ भने उ आत्माहत्यासम्म गर्न पुग्छ ।

*डा. राम बहादुर बोहरा नेपाल वैकल्पिक चिकित्सा विकास परिषद नवलपरासीको अध्यक्ष तथा आयुर्वेद डाक्टर हुनुहुन्छ ।

यो पनि पढ्नुहोस्  

डिप्रेसन र यसको उपचार

स्वस्थ रहन पानी कति पिउने ?

स्वस्थ रहन पानी कति पिउने
Dr. Ram Bdr Bohara
डा. राम बहादुर बोहरा

हाम्रो शरीरलाई दिनभरि कति पानी आवश्यक पर्छ भन्ने पहिलो-पटक आधिकारिक शोध २००४ मा मात्र हुन सकेको थियो । इन्स्टिच्युट अफ मेडिसिनका अनुसार वयस्क पुरुषले ३.७ र महिलाले २.७ लिटर पानी हरेक दिन पिउनुपर्छ ।

आवश्यकताको ८० प्रतिशत चिया, कफी, पानीजस्ता माध्यमबाट पूरा हुन्छ । बाँकी २० प्रतिशत खानाबाट पनि पूरा हुन्छ । हुन त निश्चित रुपमा यति नै आवश्यक हो भन्ने अन्तिम निर्णय यो होइन । हाम्रो शरीरमा पानीको स्तर आफैँले पनि मापन गर्न सक्छौँ ।

कसरी ?

१. शरीरको वजन हेर्ने । बिहान खानाअघि र खानापछिको औसत वजन थाहा हुन्छ ।

२. दिनभरिमा नियमित रुपमा चार पटक मूत्र त्याग गर्नु जरुरी हुन्छ । पिसाबको रङ पहेँलो वा हल्का पहेँलो भयो भने तपाईंले अलि बढी पानी पिउनु आवश्यक छ ।

३. पानी, चिया, कफी, जुस, सर्बतजस्ता कुरा नियमित अन्तरालमा पिइरहनुहोस् । प्यास लाग्नुअघि नै शरीरमा पानी पुगोस् भन्ने कुराम ख्याल राख्नुस् ।

*डा. राम बहादुर बोहरा नेपाल वैकल्पिक चिकित्सा विकास परिषद नवलपरासीको अध्यक्ष तथा आयुर्वेद डाक्टर हुनुहुन्छ ।

यो पनि पढ्नुहोस् 

हाम्रो शरीरलाई पानी किन चाहिन्छ ?